Wyszukiwanie artykułów

Tom 60 (2008)

Spis treści

Tom 60, Numer 1

  • Technologia wytwarzania, właściwości i możliwości aplikacyjne elektroceramiki ferroelektrycznej Część IV. Wpływ warunków otrzymywania na właściwości fizyczne ceramiki ferroelektrycznej
  • Surowiak Z., Bochenek D., Dudek J., Korzekwa J., Płońska M.
  • Strony: 4-19
  • Przedstawiono niektóre wyniki badań wpływu procesu wytwarzania na fizyczne (dielektryczne, piezoelektryczne, itd.) właściwości ferroelektrycznej ceramiki. Zasadnicze znaczenie mają metody i warunki syntezy, spiekania (zagęszczania) i polaryzowania. Wpływ warunków technologicznych na właściwości fizyczne ceramiki ferroelektrycznej ma charakter pośredni. Bezpośrednio od technologii wytwarzania zależą natomiast: stechiometria składu chemicznego, struktura krystaliczna, mikrostruktura, gęstość, porowatość, struktura domenowa oraz wartość i stan wewnętrznych naprężeń mechanicznych i pól elektrycznych. W wyniku optymalizacji warunków technologicznych można pośrednio polepszyć dielektryczne i piezoelektryczne właściwości ferroelektrycznej ceramiki.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Otrzymywanie i właściwości czerwonych pigmentów o strukturze perowskitu Część I: Synteza czystego YAlO3
  • Bućko M.M., Stobierska E., Lis J., Gubernat A.
  • Strony: 20-27
  • Stosując szereg mokrych metod chemicznych takich jak współstrącenie-prażenie czy rozkład prekursora organo-metalicznego, otrzymano jednofazowe proszki tlenku itrowo-glinowego o strukturze perowskitu YAlO3. Temperatura syntezy fazy perowskitowej zależna była od użytej metody oraz rodzaju prekursora i wynosiła co najmniej 1500oC. Zmiany składu fazowego proszków w trakcie prażenia wskazują, że pierwszym etapem procesu jest synteza granatu itrowo-glinowego, Y3Al5O12, oraz podwójnego tlenku o symetrii jednoskośnej, Y4Al2O9. Stosowanie różnych metod pozwala na uzyskanie zróżnicowanych morfologicznie proszków; różnice dotyczą zarówno kształtu jak i wielkości ziaren. W oparciu o zależności strukturalne i termodynamiczne przedyskutowano mechanizm powstawania fazy perowskitowej. Sądzić można, iż opanowanie metody otrzymywania perowskitu itrowo-glinowego przy zastosowaniu mokrych metod chemicznych pozwoli na wykorzystanie ich do otrzymywania tego związku, który, po wprowadzeniu jonów chromu do jego struktury, znajdzie zastosowanie jako czerwony pigment ceramiczny odporny na działanie stosunkowo wysokich temperatur.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Wytwarzanie proszków w młynach obrotowo-wibracyjnych
  • Sidor J.
  • Strony: 28-35
  • Młyny obrotowo-wibracyjne stanowią grupę młynów wibracyjnych o niskiej częstotliwości drgań – poniżej 16 Hz, których komory oprócz ruchu drgającego wykonują ruch obrotowy. Zaletą tych młynów jest bardzo efektywny proces mielenia, spowodowany wyeliminowaniem w komorze stref o mniejszej aktywności mielników oraz szeroki zakres regulacji parametrów procesu mielenia. Proces mielenia wspomagany jest intensywnym procesem mieszania. Artykuł zawiera opis procesu rozdrabniania w tych młynach oraz opis działania i budowy młynów laboratoryjnych i przemysłowych odznaczających się ponadto niską szkodliwością oddziaływania na otoczenie. Zamieszczono w nim także opis dwóch metod wyznaczania energii kinetycznej mielników: symulacji komputerowej i wizualizacji. Podano parametry laboratoryjnych i przemysłowych młynów obrotowo-wibracyjnych oraz ich rozwiązania konstrukcyjne, a także budowę komór mielących.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Dwuszklane nanostruktury periodyczne z przerwą wzbronioną
  • Kujawa I., Pysz D., Stępień R., Lechna A., Duszkiewicz J., Michalska I.
  • Strony: 36-44
  • Fotoniczne struktury krystaliczne są periodycznym uszeregowaniem dielektryków, na przykład dwóch szkieł. Ich własności zależą od charakterystyki geometrycznej i różnicy we współczynnikach załamania światła zastosowanych materiałów. Dla ściśle określonych parametrów (d i Λ) występują fotoniczne przerwy dla wybranych długości fal świetlnych. To zjawisko umożliwia odbicie światła w wybranym zakresie i może być użyteczne w wielu zastosowaniach optycznych. W artykule omówiono wyniki badań autorów w zakresie opracowywania powyższych struktur.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Kształtowanie własności wytrzymałościowych i odpornościowych tworzyw z układu Al2O3–SiC–C dodatkiem polimerycznych soli glinu i krzemu
  • Pawełek A., Jirsa-Ociepa A.
  • Strony: 45-50
  • Opracowanie miało na celu określenie wpływu dodatku polimerycznych, zasadowych soli glinu i krzemu (w postaci stałej i roztworu) na własności tworzyw grafitowo-ceramicznych z układu Al2O3–SiC–C z dodatkiem i bez dodatku krzemionki. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, iż dodatek modyfikatorów w postaci oksychlorku glinu (CWG) i spoiwa mulitowego (Si-Al) powoduje zdecydowany wzrost wytrzymałości w porównaniu z tworzywem standardowym, jak i tworzywem modyfikowanym wodnymi roztworami w/w spoiw zarówno z udziałem, jak i bez udziału piasku szklarskiego. Stwierdzono również ścisły związek między strukturą tworzywa, a jego własnościami fizycznymi, zwłaszcza wytrzymałościowymi i odpornością korozyjną. Uzyskano tworzywo grafitowo-ceramiczne o własnościach umożliwiających jego zastosowanie w metalurgii stali.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…

Spis treści

Tom 60, Numer 2

  • Przedsiębiorstwo Materiałów Ogniotrwałych „KOMEX” w Krakowie Część I. Zarys historii
  • Piotrowski Z., Goławski C.
  • Strony: 56-57
  • W pierwszej części artykułu przedstawiono krótką historię Przedsiębiorstwa Materiałów Ogniotrwałych „Komex” od chwili jego powstania w roku 1953. Omówiono szybki rozwój tego przedsiębiorstwa, które wkrótce stało się jednym z największych zakładów produkcyjnych branży materiałów ogniotrwałych w Polsce. Upadek firmy w styczniu 2003 roku został spowodowany kryzysem w hutnictwie będącym głównym odbiorcą tworzyw ogniotrwałych. Aktualnie PMO „Komex” znajduje się w składzie koncernu Arcelor Mittal Poland S.A., Oddział Kraków. W drugiej części artykułu zostanie omówiony stan obecny przedsiębiorstwa i perspektywy jego dalszego rozwoju.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Kaoliny Północno-Zachodniej Portugalii
  • Ferraz E., Gomes C.S.F., Wyszomirski P.
  • Strony: 58-63
  • Kopalnie kaolinów i zakłady ich przeróbki są zlokalizowane głównie w północno-zachodniej Portugalii (rejony Viana do Castelo, Braga, Porto i Aveiro). W złożach tych zalegają zarówno kaoliny rezydualne, jak i kaoliny wtórne. Charakterystyka surowcowa otrzymanych z nich kaolinów szlamowanych wskazuje na związek ich genezy z cechami technologicznymi, co przejawia się pewnym zróżnicowaniem w zakresie takich parametrów jak np. zawartość tlenków barwiących (Fe2O3, TiO2), skład ziarnowy i związana z nim wytrzymałość na zginanie po wysuszeniu.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Nowe surowce ilaste biało wypalające się z rejonu Bolesławca – charakterystyka mineralogiczna i technologiczna
  • Galos K., Pietrzyk W.
  • Strony: 64-70
  • Praca przedstawia charakterystykę mineralogiczną, ziarnową i chemiczną oraz podstawowe właściwości technologiczne dwóch nowych surowców biało wypalających się produkowanych w rejonie Bolesławca: Janina i Czerwona Woda. Głównymi ich składnikami są kaolinit w odmianie Tc o uporządkowanej strukturze (ok. 50%) oraz β-kwarc (do 40%), przy nieco wyższym udziale illitu (ok. 10%) w surowcu Czerwona Woda, i pobocznym udziale montmorillonitu i tlenkowych minerałów tytanu. Mediana surowca Czerwona Woda jest nieco niższa (1,89 μm) niż surowca Janina (2,54 μm). W surowcu Czerwona Woda zawartość Al2O3 jest nieco wyższa, natomiast zawartości tlenków barwiących są typowe dla iłów biało wypalających się: poniżej 1,0% mas. Fe2O3 i ok. 0,6% TiO2. Badane surowce należą do średnio plastycznych i słabo spiekających się (nasiąkliwość po wypaleniu >10%), przy czym ił Czerwona Woda wykazuje nieco wyższą plastyczność i białość po wypaleniu. W konsekwencji są one przydatne do produkcji tworzyw porowatych o czerepie białym, a także – jako komponentu uzupełniającego – do tworzyw spieczonych o białym czerepie.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Zastosowanie klinoptilolitu do immobilizacji kationów metali ciężkich i otrzymywania autoklawizowanych tworzyw budowlanych
  • Król M., Mozgawa W., Pichór W.
  • Strony: 71-80
  • W pracy przedstawiono wyniki badań nad zastosowaniem naturalnego klinoptilolitu do immobilizacji kationów metali ciężkich i późniejszym wykorzystaniem do otrzymywania autoklawizowanych tworzyw budowlanych. Przeprowadzono sorpcję metali (Cd2+, Cr3+, Pb2+ i Ag+) na odpowiednio przygotowanym klinoptilolicie pochodzącym ze złóż karpackich. Klinoptilolit zawierający kationy metali ciężkich wykorzystano do otrzymywania nowych tworzyw budowlanych o dobrych właściwościach użytkowych. Próbki otrzymano w warunkach hydrotermalnych z mieszaniny klinoptilolitu i wapna palonego w różnych stosunkach masowych. Wyznaczono gęstość pozorną i wytrzymałość na ściskanie. Wytrzymałość badanych kompozytów była zależna od zawartości CaO w mieszaninie wyjściowej. Jej maksymalna wartość wyniosła 40 MPa. Wpływ wprowadzonych do struktury klinoptilolitu jonów metali ciężkich na wytrzymałość jest nieznaczny (z wyjątkiem jonów Cr3+). Natomiast wszystkie kationy w pewnym stopniu modyfikują mikrostrukturę fazy C-S-H. Wykazano także skuteczność immobilizacji kationów Cd2+, Pb2+ i Ag+ w zeolicie wprowadzanym do mineralnej osnowy.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Bioszkła żelowe z dodatkiem srebra i ceru
  • Cholewa-Kowalska K.
  • Strony: 81-84
  • Celem pracy było uzyskanie metodą zol-żel bioaktywych szkieł z układu SiO2-CaO-P2O5 z dodatkiem Ag2O (0,5-3 % mol.) oraz CeO2 (0,5-2 % mol.). Ze względu na zawartość głównych składników materiały podzielono na serie: SAg, SCe - materiały wysokokrzemianowe (koncentracja SiO2 80 % mol.) z dodatkiem odpowiednio Ag2O lub CeO2 , AAg, ACe - materiały wysokowapniowe (koncentracja CaO 54 % mol.) Otrzymane w formie granulek szkła scharakteryzowano pod względem strukturalnym oraz określono ich zdolność do krystalizacji. Właściwości bioaktywne oceniano w odniesieniu do formowania się powierzchniowej warstwy HAp na badanych materiałach podczas kontaktu z symulowanym osoczem (SBF).

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Nowe mieszadła Eiricha w Przedsiębiorstwie Materiałów Ogniotrwałych „KOMEX”
  • Obszyńska L., Goławski C.
  • Strony: 85-87
  • W PMO Komex zainstalowano nowe mieszadła firmy Eirich typu R do intensywnego mieszania. Pozwoliło to na poprawę jakości i jednorodności mas sypkich na wyroby magnezjowo-grafitowe a w konsekwencji wzrost trwałości eksploatacyjnej kadzi stalowniczych. Porównano właściwości mas przygotowanych w mieszadłach pracujących współbieżnie i przeciwbieżnie. Stwierdzono, że jakkolwiek jednorodność mas jest w obu wypadkach dobra, to jednak właściwości sformowanych wyrobów są lepsze w przypadku mas przygotowanych na mieszadle pracującym współbieżnie.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…

Spis treści

Tom 60, Numer 3

  • Przedsiębiorstwo Materiałów Ogniotrwałych „KOMEX”Cz. II. Sytuacja obecna i perspektywy rozwoju
  • Kunal D., Goławski C.
  • Strony: 96-99
  • Omówiono zmiany, jakie nastąpiły w Przedsiębiorstwie Materiałów Ogniotrwałych „KOMEX” po przejęciu firmy w roku 2003 przez koncern metalurgiczny ARCELOR MITTAL. Wskutek inwestycji i modernizacji prawie wszystkich wydziałów nastąpiła znaczna poprawa jakości produkowanych materiałów ogniotrwałych i poszerzenie ich asortymentu, a przede wszystkim wzrost trwałości eksploatacyjnej u wielu użytkowników. Przedstawiono kierunki dalszego rozwoju przedsiębiorstwa.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Produkty przejściowe rozkładu termicznego Cr(NO3)3·9H2O
  • Łabuś St.
  • Strony: 100-105
  • Badano stechiometrię produktów przejściowych tworzących się podczas rozkładu termicznego dziewięciowodnego azotanu(V) chromu(III), prowadzonego z szybkością 0,1°C·min-1 w zakresie temperatur 20–300°C, w atmosferze powietrza. W badaniach wykorzystano pomiary TGA, EGA, spektrofotometrię, potencjometrię oraz tradycyjne metody analityczne. Stwierdzono, że w skład przejściowych produktów rozkładu wchodzą jony Cr(VI) i Cr(III), grupy azotanowe (NO3-) i hydroksylowe (OH-), jony tlenkowe (O2-) oraz cząsteczki wody. Zaproponowano metodykę umożliwiającą ilościowe oznaczenie składu stechiometrycznego produktów rozkładu w badanym zakresie temperatur.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Wodorozcieńczalne dyspersje polimerowe w procesie jednostronnego prasowania Al2O3
  • Wiśniewski P., Szafran M., Rokicki G.
  • Strony: 106-112
  • W artykule przedstawiono wyniki badań nad zastosowaniem wodorozcieńczalnych spoiw polimerowych tj. poli(akrylowo-styrenowych), poli(winylowo-allilowych), poli(akrylowo-allilowych) i poliuretanowych w procesie jednostronnego prasowania tlenku glinu. Polimery te wybrano w celu sprawdzenia wpływu obecności elastycznych fragmentów poli(oksyetylenowych) i kationowych grup amoniowych w łańcuchu polimeru na podstawowe właściwości kształtek ceramicznych. Dla porównania zastosowano powszechnie używany w technologii ceramiki poli(alkohol winylowy) o ciężarze cząsteczkowym 130000 i stopniu hydrolizy 88%. Określono typowe parametry zastosowanych spoiw polimerowych tj. temperatura zeszklenia, stężenie polimeru w wodzie, pH i kąt zwilżania. Wyznaczono gęstość i wytrzymałość na rozciąganie kształtek w stanie surowym oraz gęstość, wytrzymałość na zginanie i moduł Weibulla kształtek spieczonych w 1650 ºC. Wykazano, że polimery charakteryzujące się niską temperaturą zeszklenia i małym kątem zwilżania mają korzystny wpływ na właściwości tworzyw ceramicznych z Al2O3 otrzymanych metodą prasowania jednostronnego.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Przydatność metody Pechiniego do wytwarzania materiałów elektrolitycznych z układu CeO2-M2O3-CaO (M= Sm, Gd)
  • Dudek M., Raźniak A., Trybalska B.
  • Strony: 113-119
  • W pracy scharakteryzowano właściwości proszków zawierających CeO2 w układzie CaO-CeO2-M2O3 (M = Sm, Gd) pod kątem przydatności ich do wytwarzania gazoszczelnych elektrolitów tlenkowych pracujących w temperaturach od 600-700°C. Jednofazowe proszki CeO2 oraz roztwory stałe Ce0.9Ca0.1O2, Ce0.8M0.2O2, Ce0.8M0.1Ca0.1O2 (M = Gd, Sm) syntezowano metodą Pechiniego. Stwierdzono, że próbki Ce0.8Sm0.1Ca0.1O2 oraz Ce0.8Gd0.1Ca0.1O2, charakteryzują się nieco wyższymi wartościami przewodności jonowej w temperaturach 600-700°C niż spieki tlenku ceru (IV) domieszkowanego tylko gadolinem lub samarem przy tej samej zawartości domieszki tj.Ce0.8M0.2O2, (M = Gd, Sm). Zbadano kompatybilność chemiczną tych elektrolitów względem materiałów elektrodowych zawierających min. Sm0.5Sr0.5CoO3 czy LaCr0.8M0.2O2, M = Ca, Sr. Przeprowadzone badania właściwości proszków oraz spieków z układu CeO2-M2O3-MO, M = Sm, Gd wskazują na możliwość otrzymywania gazoszczelnych elektrolitów stałych mogących znaleźć zastosowanie w konstrukcji sensorów diagnostyki pokładowej OBD, ogniw paliwowych typu IT- SOFC, czy reaktorów chemicznych służących do konwersji paliw.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Wytwarzanie i właściwości mechaniczne nowego tworzywa układu Ti-Al-C-N
  • Rutkowski P., Stobierski L., Chlubny L., Górny G.
  • Strony: 120-124
  • W pracy przedstawiono syntezę i preparatykę substratów do otrzymywania nanolaminatu Ti3AlC2 metodą SHS. Omówiono przygotowanie otrzymanego produktu w celu otrzymania spieku z układu Ti-Al-C-N metodą spiekania pod ciśnieniem. Na trawionych chemicznie próbkach spieku z temperatury 1425°C, przeprowadzono obserwacje mikrostruktury powierzchni w dwóch kierunkach do osi prasowania. Przeprowadzono badania rentgenograficzne oraz analizę rozkładu pierwiastków EDS. Dla otrzymanych spieków wyznaczono twardość, współczynnik odporności na kruche pękanie, wytrzymałość na zginanie, właściwości sprężyste oraz określono anizotropię materiału. Uzyskaną wartość odporności na kruche pękanie powiązano z obrazami propagującego pęknięcia oraz strefy odkształceń, które wygenerowano poprzez nakłucie powierzchni materiału piramidką Vickersa.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Pofiltracyjny odpad ziemi okrzemkowej jako surowiec do produkcji szkła
  • Środa M., Cholewa-Kowalska K., Grzyb K.
  • Strony: 125-129
  • Ziemia okrzemkowa jest stosowana w przemyśle browarniczym jako środek filtracyjny. Po procesie filtracji, jej odpad może stać się źródłem SiO2 w produkcji szkła. W pracy przedstawiono badania możliwości częściowego zastąpienia piasku szklarskiego odpadem ziemi okrzemkowej. Otrzymano 4 szkła z różną zawartością odpadu pofiltracyjnego, tj.: 0, 20, 40 i 60% mas. Zbadano jego wpływ na trwałość termiczną szkła oraz temperatury: transformacji, mięknięcia dylatometrycznego i Littletona. Określono zmiany w barwie otrzymanych szkieł oraz przepuszczalności światła w zakresie 200-1000 nm. Stwierdzono możliwość wprowadzenia odpadu ziemi okrzemkowej do zestawu szklarskiego na kolorowe szkło opakowaniowe zielone i bursztynowe.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Materiały budowlane z zabytkowego zamku ”Ksar Metlili” (Sahara Algierska)
  • Hamiane M., Kielski A., Wodnicka K., Bamoun A., Dressi S.
  • Strony: 130-131
  • Zbadano materiały budowlane użyte do budowy zabytkowego XII wiecznego zamku „Ksar Metlili” na terenie Sahary Algierskiej oznaczając gęstość, gęstość pozorną, porowatość otwartą, zamkniętą i całkowitą, nasiąkliwość wodną i skład fazowy. Stwierdzono, że zamek został zbudowany z surowców lokalnych takich jak kamień gipsowy (temchent), piaskowiec, piasek, glina i drewno palmowe. Okazało się, że główną przyczyną niszczenia (degradacji) budowli jest wysoka porowatość użytych zapraw gipsowej i wapiennej. Wskazano na sposoby prowadzenia prac konserwatorskich.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…

Spis treści

Tom 60, Numer 4

  • Synteza i charakterystyka właściwości Ce0,9Tb0,1O2
  • ŠULCOVÁ P., VITÁSKOVÁ L., VONDRÁŠEK M., TROJAN M.
  • Strony: 136-138
  • Związek chemiczny Ce0,9Tb0,1O2 syntezowano poprzez reakcję w fazie stałej oraz poprzez współstrącanie. Celem pracy było określenie optymalnych warunków syntezy tego typu pigmentów oraz określenie wpływu metody syntezy na barwę tych związków. Właściwości barwne były badane pod względem zarówno rodzaju metody wytwarzania, jak i temperatury kalcynacji. Wszystkie wytworzone pigmenty zastosowano w szkliwach. Były one oceniane z punktu widzenia struktury, właściwości barwnych i wielkości ziaren. Wyniki wskazują, że badany związek może dawać odcienie pomarańczowe, stabilne w szkliwach ceramicznych.

    Streszczenie | PDF (EN) | Szczegóły…
  • Możliwości barwne pigmentów CuAl2-xLnxO4
  • DOHNALOVÁ Ž., ŠULCOVÁ P., TROJAN M.
  • Strony: 139-142
  • Naszą uwagę skupiliśmy na preparatyce pigmentów z mieszanych tlenków metali, dotowanych jonami lantanowców. Ogólny wzór tych pigmentów był: CuAl2-xLnxO4, gdzie x zawarty był w granicach 0-2, a za Ln podstawiano: Eu, Sm, Nd, Y, La, Tm.

    Syntezę pigmentów prowadzono w drodze reakcji w fazie stałej, w zakresie temperatur 900-1100oC. Barwa pigmentów związana była z promieniem jonowym kationów ziem rzadkich. Jony trójwartościowe, o promieniu jonowym większym od 0,0092 nm (Sm, Nd, Eu i La) powodowały powstawanie pigmentów o barwie czarnej, podczas gdy powstawanie pigmentów turkusowych było uwarunkowane promieniem jonowym mniejszym od 0,092 nm (Y, Tm).

    Temperatura syntezy 900oC była za niska do syntezy w/w pigmentów, ponieważ dyfraktogramy próbek syntezowanych w tej temperaturze, obok CuAl2O4, wykazały obecność nieprzereagowanego CuO. W wyższych temperaturach kalcynacji (1000 i 1100oC) powstawały pigmenty o głębszej barwie, zarówno czarnej jak i turkusowej.

    Streszczenie | PDF (EN) | Szczegóły…
  • Badania pigmentów ceramicznych na bazie Ho2Sn2-xVxO7
  • ŠULCOVÁ P., FUKALOVÁ P., VÁLEK L., TROJAN M.
  • Strony: 143-145
  • W pracy badano nowy typ żółtych pigmentów ceramicznych o wysokiej stabilności, opartych o strukturę pirochloru, o wzorze Ho2Sn2-xVxO7. Badano dobór optymalnych warunków wysokotemperaturowej obróbki cieplnej tlenków wyjściowych. Uzyskane pigmenty badano z punktu widzenia struktury, właściwości barwnych i możliwości barwienia szkliw ceramicznych.

    Streszczenie | PDF (EN) | Szczegóły…
  • Synteza i właściwości barwne pigmentów (Bi2O3)1-x(Lu2O3)x
  • PROKLEŠKOVÁ E., ŠULCOVÁ P., BYSTRZYCKI P.
  • Strony: 146-148
  • W pracy syntezowano roztwory stałe typu (Bi2O3)1-x(Lu2O3)x, jako nowy rodzaj żółtych i pomarańczowych pigmentów o właściwościach korzystnych ze względów ekologicznych. Bazą takich pigmentów był Bi2O3 dotowany jonami Lu3+. Pigmenty przygotowano poprzez reakcję w fazie stałej mieszaniny tlenków (Bi2O3)1-x(Lu2O3)x, gdzie x zmieniało się w zakresie 0,1 – 0,9, co 0,1. Dla wszystkich wytworzonych próbek stwierdzono niską współrzędną barwy a* i wysoką b* oraz kolor od żółtego do pomarańczowego.

    Streszczenie | PDF (EN) | Szczegóły…
  • Ekologiczny pigment cyrkonowo-żelazowy
  • DZIUBAK C.
  • Strony: 149-152
  • Produkcja pigmentu cyrkonowo-żelazowego z wykorzystaniem siarczanu VI żelaza II (FeSO4·7H2O) jako surowca chromoforowego, jest związana z emisją tlenków siarki do atmosfery i wydzielaniem siarczanów do ścieków.

    W artykule przedstawiono wyniki syntezy ekologicznego pigmentu cyrkonowo-żelazowego w wyniku zastosowania tlenkowego, nietoksycznego chromoforu żelazowego (FeOOH). Porównywalną jakość pigmentu osiągnięto przez dobór właściwości surowców podstawowych: ZrO2 i SiO2.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Formy związania tlenków barwiących w surowcu skaleniowo-kwarcowym ze Sławniowic (Dolny Śląsk)
  • LEWICKA E., WYSZOMIRSKI P.
  • Strony: 153-156
  • Przedmiot badań stanowił bogaty w alkalia, częściowo zwietrzały leukogranit odsłaniający się w ścianie czynnego kamieniołomu wapieni krystalicznych w Sławniowicach k. Nysy na Dolnym Śląsku. Przydatność tej kopaliny do produkcji płytek ceramicznych gres porcellanato potwierdziły próby technologiczne przeprowadzone w warunkach przemysłowych. Dalsze badania wykazały jednak, że barierę dla jej wykorzystania w innych branżach przemysłu ceramicznego (np. do produkcji wyrobów sanitarnych) może stanowić udział związków barwiących, tj. minerałów żelaza i tytanu, które zostały rozpoznane na etapie obserwacji mikroskopowych w świetle przechodzącym. W celu ustalenia możliwości obniżenia ich udziału przeprowadzono w skali laboratoryjnej próbę wzbogacania kopaliny ze Sławniowic na drodze separacji magnetycznej i flotacji, a także badania form występowania faz żelazistych w produktach wzbogacania magnetycznego. Wobec trudności z jednoznaczną identyfikacją tych faz za pomocą metody rentgenograficznej i mikroskopii scanningowej SEM/EDS do ich rozpoznania zastosowano metodę spektroskopii mössbauerowskiej. Metoda ta umożliwiła stwierdzenie obecności żelaza związanego z jego minerałami tlenkowymi, tj. hematytem, goethytem i lepidokrokitem, a także występującego w formie podstawień diadochowych jonów Fe2+ i Fe3+ w strukturze chlorytu i illitu oraz minerałów skaleniowych. Formy występowania faz żelazistych w badanej kopalinie, zwłaszcza domieszki diadochowe w strukturze powyższych minerałów, w istotny sposób ograniczają możliwości obniżenia udziału związków barwiących w procesach wzbogacania. Surowiec skaleniowo-kwarcowy ze Sławniowic powinien jednak znaleźć zastosowanie w tych dziedzinach przemysłu ceramicznego, w których nie stawia się wybitnie ostrych wymagań dotyczących zawartości tlenków barwiących.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Nowe możliwości zastosowania klinkieru prasowanego
  • GACKI F., KARCZMARSKI P.
  • Strony: 157-159
  • Płytki klinkierowe cieszą się w ostatnim czasie coraz większym zainteresowaniem. Jest to związane szczególnie z bogactwem oferowanych przez producentów kształtów i elementów dekoracyjnych, bardzo dobrymi parametrami technicznymi tych wyrobów oraz różnorodnością możliwości zastosowania.

    Ceramika Paradyż Sp. z o.o., oprócz wyrobów klinkierowych kojarzonych przez klientów z tradycyjną cegłą budowlaną, posiada w swojej ofercie także wyroby produkowane z użyciem nowoczesnych metod zdobniczych. Dzięki temu produkty są wykorzystywane już nie tylko jako okładzina zewnętrzna budynków, ale coraz częściej jako podstawowy element dekoracyjny wnętrz.

    Zastosowana metoda produkcji, czyli formowanie przez prasowanie, pozwala na uzyskanie takich właściwości końcowego produktu, jakich nie można otrzymać przy produkcji za pomocą ciągnienia z masy plastycznej.

    Wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniu rynku, oferta elementów klinkierowych jest stale poszerzana. Jest to możliwe między innymi dzięki zastosowaniu najnowocześniejszych urządzeń oraz materiałów, które sprawiają, że ten specyficzny rodzaj wyrobów ceramicznych staje się produktem o charakterze rozwojowym.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Optymalizacja składu surowcowego mas do otrzymywania tworzyw typu gres porcellanato z zastosowaniem metod ultradźwiękowych
  • GALOS K., PIEKARCZYK W., KATA D.
  • Strony: 160-163
  • Przedstawiono przydatność metod ultradźwiękowych do optymalizacji składu surowcowego mas do otrzymywania tworzyw typu gres porcellanato. Wykazano zależności o wysokich współczynnikach korelacji R2 > 0,96 między prędkościami podłużnej fali ultradźwiękowej a nasiąkliwością, wytrzymałością na zginanie oraz ścieralnością wgłębną. Ustalone korelacje pozwalają na szybkie określenie w/w parametrów na podstawie nieniszczących badań ultradźwiękowych.

    Najwyższe wartości stałych materiałowych wyznaczono dla płytek wytworzonych na bazie masy surowcowej zawierającej ił biało wypalający się Drużkowskoje RU ZD-1. Wyniosły one: moduł Younga E = 72,0 GPa; moduł ścinania G = 30,4 GPa; współczynnik Poissona μ = 0,182.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Naturalne radionuklidy w surowcach, półproduktach i płytkach ceramicznych
  • DŁUGOSZ M.,BEM H.
  • Strony: 164-167
  • W pracy przedstawiono wyniki analizy naturalnej promieniotwórczości surowców, półproduktów i gotowych produktów ceramicznych wyrabianych na terenie Polski. Surowce stosowane w przemyśle ceramicznym zawierają naturalne radionuklidy, których aktywność niekiedy przekracza średnie ich poziomy w glebie [1]. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 stycznia 2007 [2] do oceny przydatności materiałów budowlanych wykorzystuje się tzw. współczynniki f1 i f2. Do analizy wykorzystano nie niszczącą metodę spektrometrii gamma (z detektorem HPGe). Najwyższe stężenia naturalnych radionuklidów zaobserwowano dla skalenia i glin (najniższe zaś dla piasku kwarcowego). Gotowe do zastosowania produkty z większym udziałem skalenia i glin wykazują wyższe wartości zarówno współczynnika f1 jak i f2. Otrzymane wartości współczynnika f1 od 0,06 do 1,36 natomiast dla f2 od 8,6 do 379,3 Bq/kg. Dla porównania załączono wyniki analiz płytki importowanej, w której zaobserwowano znacznie wyższe wartości współczynników f1 i f2. Analizy płytek krajowych potwierdzają, możliwość stosowania ich jako materiały wykończeniowe na zewnątrz i wewnątrz budynków.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Aktywność chemiczna szkliw ceramicznych jako nośników mikroelementów dla zastosowań agrotechnicznych
  • SZUMERA M., WACŁAWSKA I.
  • Strony: 168-171
  • Przeprowadzono badania nad aktywnością chemiczną szkliw z układu SiO2-P2O5-CaO-MgO-K2O modyfikowanych dodatkiem B, Fe lub Cu, spełniających rolę nośników mikroelementów, dla zastosowań agrotechnicznych.

    Rozpuszczalność szkliw w 2% roztworze kwasu cytrynowego badano przy użyciu metod analizy chemicznej (ICP-AES, EDS) oraz obserwacji mikroskopowych (SEM).

    Wykazano, że chemiczna aktywność tego rodzaju materiałów zależy od wytrzymałości mostków tlenowych łączących mikroelementy ze strukturą szkła.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Krystalizacja szkieł glinokrzemianowych otrzymywanych na bazie surowców odpadowych
  • ZAWADA A., KUBAT T.
  • Strony: 172-176
  • W artykule przedstawiono wyniki badań nad dewitryfikacją szkieł glinokrzemianowych. Dewitryfikaty otrzymano poprzez wygrzewanie szkieł w różnych temperaturach (800-1100oC) i okresach czasowych (3-24 godzin). Główną metodą badań strukturalnych była mikroskopia optyczna odbiciowa (obserwacja w ciemnym polu) a jako metody uzupełniająco zastosowano analizę rentgenograficzną. Wysunięto wnioski dotyczące struktury badanych materiałów, oraz składu fazowego końcowych dewitryfikatów. Dewitryfikaty te charakteryzują się złożonością krystalizujących faz.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Trwałość termiczna szkieł tlenkowofluorkowych z układu K2O-BaO-Al2O3-SiO2-LaF3
  • ŚRODA M., SZUMERA M.
  • Strony: 177-179
  • Szkła tlenkowo-fluorkowe stanowią ze względu na swoje właściwości  interesujący materiał dla optoelektroniki. W procesie krystalizacji faz fluorkowych otrzymuje się materiał o niskofononowych krystalitach. Dzięki temu materiały te mogą wykazywać intensywną luminescencję po wprowadzeniu do struktury faz fluorkowych optycznie aktywnych jonów lantanowców. W pracy podjęto badania nad szkłem tlenkowofluorkowym modyfikowanym BaO. Zbadano jego wpływ oraz wpływ jonów fluoru na trwałość termiczną i określono tworzące się fazy powstające podczas kierowanej krystalizacji szkieł z układu K2O-BaO-Al2O3-SiO2-LaF3.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Materiały ogniotrwałe do produkcji odlewów metalowych specjalnego przeznaczenia
  • CZECHOWSKI J., JEDYNAK L., LIPOWSKA B., PAWEŁEK A.
  • Strony: 180-183
  • Przedstawiono wyniki badań wytwarzania materiałów ceramicznych stosowanych w procesie ciągłego odlewania żaroodpornych stopów takich jak: tygle do topienia indukcyjnego, misy zalewowe i rdzenie. Stwierdzono, że odpowiedni dobór tlenków cyrkonu i dodatków umożliwia osiągnięcie znacznego zmniejszenia rozszerzalności cieplnej. Wyniki stosowania wytworzonego tygla potwierdziły dobre własności odpornościowe wytypowanego składu. Badano wpływ składu tworzyw na misy zalewowe na ich własności i wytypowano materiał o najwyższej zawartości kordierytu do prób przemysłowych. Badano wpływ spoiw termoplastycznych i dodatków na własności rdzeni ceramicznych wytwarzanych na bazie szkła kwarcowego. Najkorzystniejsze wyniki uzyskano stosując jako dodatek zmielony ZrSiO4.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Własności wyrobów wysokoglinowych infiltrowanych węglikiem krzemu metodą CVD
  • DRYGALSKA E., PIECH J., WALASEK E., PIEKARCZYK W., KRUSZEC T.
  • Strony: 184-186
  • W pracy przedstawiono wyniki badań właściwości tworzyw wysoko glinowych modyfikowanych węglikiem krzemu, otrzymywanym metodą chemicznej krystalizacji z fazy gazowej (CVD).

    Infiltracja metodą CVD pozwoliła na poprawę parametrów mikrostruktury tworzyw wysoko glinowych, przejawiającą się głównie poprzez zmniejszenie udziału objętościowego porów otwartych, a także ich średnicy. Konsekwencją tych zmian jest poprawa właściwości użytkowych materiałów, a w szczególności wytrzymałości mechanicznej i modułu sprężystości.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Reakcje chemiczne i procesy zachodzące w układzie ZrSiO4 – Al2O3 w wysokich temperaturach
  • BRADECKI A., JONAS S., CZYŻEWSKA A., KRUPA G.
  • Strony: 187-190
  • Badano przebieg reakcji chemicznych w trakcie otrzymywania materiałów ogniotrwałych mulitowo-cyrkoniowych z wyjściowych substratów w postaci piasku cyrkonowego i korundu. Skład fazowy i mikrostruktura tych tworzyw kształtowane są w wysokich temperaturach, w których z jednej strony zachodzą pośrednie reakcje chemiczne, z drugiej, procesy dyfuzji, zarodkowania i krystalizacji. Stopień przeobrażenia w tym układzie badano poprzez zmiany mikrostruktury, składu chemicznego i fazowego przy użyciu metod XRD, FTIR, SEM i EDS.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Badanie przydatności popiołów z nowych systemów spalania węgla dla technologii ceramiki budowlanej
  • BRYLSKA E.
  • Strony: 191-194
  • Wprowadzanie w ostatnich latach w elektrowniach nowych systemów spalania węgla, polegające na zastąpieniu konwencjonalnych kotów pyłowych kotłami fluidalnymi) skutkuje zaistnieniem nowych odpadów przemysłu energetycznego. Celem prezentowanej pracy było sprawdzenie przydatności tej nowej generacji odpadów energetyki dla produkcji ceramiki budowlanej. Porównano w niej właściwości popiołów z obydwu technik spalania węgla kamiennego oraz przedstawiono wyniki laboratoryjnych badań technologicznych mas otrzymanych w wyniku zastąpienia w mieszance surowcowej popiołu lotnego i żużla paleniskowego odpadami z kotła fluidalnego.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Właściwości tworzyw autoklawizowanych otrzymanych z udziałem popiołów dennych
  • PYTEL Z.
  • Strony: 195-199
  • Referat zawiera wyniki badań laboratoryjnych związanych z oceną możliwości stosowania popiołów dennych do otrzymywania tworzyw autoklawizowanych typu cegły silikatowej. W przeprowadzonych badaniach do otrzymywania omawianych tworzyw, oprócz tradycyjnych surowców w postaci naturalnego piasku kwarcowego i wapna palonego, wykorzystywano popioły denne pochodzące ze spalania węgla kamiennego i brunatnego. Wspomniane popioły były wprowadzane do zestawu surowcowego na zasadzie substytucji piasku kwarcowego, dokonanej w granicach 0 ÷ 100 % (% wagowe). Efektywność wykorzystania danego rodzaju popiołu dennego oceniano na podstawie wyników analizy porównawczej, obejmującej podstawowe cechy użytkowe zasadniczo dwóch rodzajów tworzyw, tj. tworzywa referencyjnego, uzyskanego bez udziału wspomnianych popiołów dennych, oraz kilku serii tworzyw eksperymentalnych, otrzymanych z różnym ilościowym i jakościowym udziałem tych popiołów. Charakterystykę uzyskanych tworzyw autoklawizowanych uzupełniają wyniki badań w zakresie wybranych elementów mikrostruktury, przeprowadzonych metodą SEM + EDAX.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • System zakładowej kontroli produkcji na przykładzie nowoczesnej firmy – producenta cermamiki budowlanej – Wienerberger
  • DYNAROWSKI R.A.
  • Strony: 200-203
  • Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej postawiło przed producentami ceramiki budowlanej określone wymogi, których spełnienie leży w ich obowiązkach, celem prawidłowego wprowadzenia wyrobów do obrotu. Sprzedaż wyrobów ceramicznych w kategorii I - wyprodukowanych w oparciu o dyrektywę budowlaną 89/106/EEC jest możliwe wyłącznie dla wyrobów oznakowanych znakiem CE. Aby jednak poszczególni producenci mogli wprowadzać do obrotu wyroby oznaczone tym znakiem w kategorii I-szej muszą wdrożyć, certyfikować i utrzymywać System Zakładowej Kontroli Produkcji. Certyfikacja może być dokonana wyłącznie przez niezależnie do tego powołany organ tj. Jednostkę Notyfikowaną, którym w Polsce, dla ceramicznych elementów murowych LD i HD są np.: Polskie Centrum Badań i Certyfikacji oraz Instytut Techniki Budowlanej.

    W artykule autor na przykładzie doświadczeń firmy Wienerberger w której zatrudniony jest jako Manager Jakości oraz Pełnomocnik Zarządu ds. Systemów Zarządzania Jakością oraz Zakładowej Kontroli Produkcji opisuje na czym polegało wdrożenie, certyfikacja, a obecnie utrzymanie tego Systemu, jakie są jego wymogi.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Zastosowanie membran zeolitowych w procesie perwaporacji
  • CZECHOWSKA K.
  • Strony: 204-207
  • Nieorganiczne membrany zeolitowe posiadają jednolity, molekularny rozmiar porów, w większości przypadków są stabilne chemicznie w szerokim zakresie pH. Zalety te pozwalają zastosować membrany zeolitowe w alternatywnych metodach rozdzielania mieszanin, szczególnie w przypadkach, gdy konwencjonalne metody rozdzielania są nieefektywne. Membrany zeolitowe separują mieszaniny na zasadzie różnic w adsorpcji składników lub różnic w rozmiarze cząsteczek. Jedną z nowszych koncepcji zastosowania membran zeolitowych jest ich wykorzystanie w procesie rozdzielania mieszanin ciekłych techniką perwaporacji, np. do rozdzielania mieszanin tworzących azeotropy, mieszanin bliskowrzących lub mieszanin związków wrażliwych na podwyższoną temperaturę.

    W pracy opisano preparatykę warstw zeolitowych typu MFI na handlowych nośnikach rurowych z TiO2, jak również zaprezentowano wyniki testów przeprowadzonych na tych membranach w procesie rozdzielania mieszaniny woda-izopropanol techniką perwaporacji. Warstwy zeolitowe preparowano poprzez nanoszenie na nośnik zarodków zeolitu, z wodnych zawiesin (w postaci warstw), a następnie krystalizację warstwy zeolitowej drogą hydrotermalnej obróbki. Testom poddano filtry membranowe, dla których czas nanoszenia zarodków zeolitu wynosił 0,5 i 1h, pH zawiesin wynosiło ok. 3 i ok. 10. Temperatura i czas krystalizacji wynosiły odpowiednio 1800C i 4 h.

    W testach separacyjnych określono stopień rozdziału, mieszaniny izopropanol-woda dla kilku stężeń alkoholu w wodzie, w temperaturze 500C. Najkorzystniejsze wyniki rozdziału uzyskano w przypadku filtra membranowego z warstwą zeolitową przy czasie nanoszenia warstwy zarodków 1h i pH zawiesiny ok. 10. W przypadku nadawy o składzie ok. 20% wag. wody, i 80% wag. izopropanolu, średnia zawartość wody w permeacie wynosiła ok. 95% wag. wody, strumień permeatu wynosił 0,8 kg/(m2h), a średnia selektywność membrany wynosiła ok. 90.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Metodyka ultradźwiękowych badań płytek typu gres porcellanato
  • PIEKARCZYK W., KATA D., LIS J., GALOS K.
  • Strony: 208-212
  • Opracowano metodę pomiaru prędkości fal ultradźwiękowych podłużnej i poprzecznej w przypadku tworzyw gres porcellanato. Dokonano wyboru odpowiedniego aparatu i głowic ultradźwiękowych. metoda ultradźwiękowa stworzyła możliwość badań niejednorodności, anizotropii i właściwości sprężystych wytypowanej eramiki.

    Zmierzone rozmiary niejednorodności nie przekraczały 7%, zaś anizotropia 6,5%. Moduł Younga płyt L (lepszy rodzaj) osiągnął wartość 70 GPa i był ok. 27% większy od modułu płyt G (gorszy rodzaj). Również moduł sztywności płyt L był ok. 27% większy i wynosił 30 GPa. Liczba Poissona obydwu rodzajów płyt wynosiła 0,159.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Badania procesu selektywnego rozdrabniania szkła nawozowego
  • SIDOR J.
  • Strony: 213-216
  • Badania procesu selektywnego rozdrabniania przeprowadzono w laboratoryjnych młynach: bijakowym i odśrodkowym – typu entoleter. Oba młyny pracowały w sposób ciągły. Celem badań było otrzymanie produktu mielenia o jak największym udziale klasy ziarnowej 0,0÷0,8 mm przy jak najmniejszym udziale podziarna, czyli klasy ziarnowej 0,3 mm. Nadawą były płatki szkła o grubości 1,5÷2,5 mm, szerokości 10÷25 mm i długości 20÷60 mm. Najkorzystniejsze wyniki badań otrzymano w młynie odśrodkowym, w którym w jednym cyklu rozdrabniania produkt rozdrabniania zawierał, 30÷43 % klasy 0,0÷0,8 mm. Wydajność młyna wynosiła 65÷167 kg/h, a udział podziarna wynosił 6,6÷9,2 %. Na podstawie otrzymanych wyników badań opracowano koncepcję przemysłowego młyna odśrodkowego oraz koncepcję linii technologicznej o skali półtechnicznej do selektywnego rozdrabniania szkła nawozowego.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Modele procesowe młyna wibracyjnego o niskiej częstotliwości drgań
  • SIDOR J.
  • Strony: 217-220
  • W pracy zamieszczono dwa modele procesowe młyna wibracyjnego o niskiej częstotliwości drgań – poniżej 16 Hz, a zatem o niskiej szkodliwości oddziaływania na otoczenie. Modele te opracowano na podstawie badań procesu mielenia przeprowadzonych w młynie laboratoryjnym. Jeden z modeli obejmuje wpływ: częstotliwości drgań, amplitudy drgań, stopnia napełnienia komory, średnicy komory, czasu mielenia na kinetyczną powierzchnię właściwą. W drugim modelu uwzględniono: także gęstość nasypową mielonego materiału, jego udział w ładunku oraz objętość komory młyna. Kryterium jakości procesu mielenia jest w tym modelu wskaźnik skuteczności jednostkowej procesu mielenia. Oba modele uwzględniają podatność materiału na mielenie wibracyjne oraz wskaźnik warunków procesu mielenia. Praca zawiera metodę adaptacji modelu do innych wskaźników uziarnienia mielonego materiału. Modele te umożliwiają projektowanie przemysłowych młynów wibracyjnych o niskiej szkodliwości oddziaływania na otoczenie oraz specjalnych wersji tych młynów przeznaczonych do wytwarzania mikro i nanoproszków.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Usuwanie zanieczyszczeń organicznych z drobno zdyspergowanych emulsji wodnych z wykorzystaniem ceramicznych tworzyw porowatych
  • SOKOŁOWSKI J., SZAFRAN M., PERKOWSKI K., PIETRZAK A.
  • Strony: 221-224
  • Kontynuując badania nad usuwaniem zanieczyszczeń organicznych z drobno zdyspergowanych emulsji wodnych z wykorzystaniem ceramicznych tworzyw porowatych prowadzono pomiary stopnia zatężenia fazy olejowej w permeacie na dyskach ceramicznych o grubościach 10 i 17 mm, wykonanych z piasku kwarcowego o uziarnieniu 0,4-0,8 mm.

    Najwyższy, 31-krotny stopień zatężenia fazy olejowej uzyskano na dyskach o grubości 17 mm, przy ciśnieniu w układzie wynoszącym 0,15 MPa oraz przy pulsacyjnym wspomaganiu biegu procesu drganiami ultradźwiękowymi o częstotliwości fali 40 kHz i mocy 200 W.

    Przedstawiono też pierwsze wyniki pomiarów stopnia zatężenia fazy olejowej w permeacie gdy proces był wspomagany drganiami o częstotliwościach 30 i 50 kHz oraz gdy dyski były hydrofobizowane związkami organofunkcyjnymi (silanami) o 8, 16 lub 18 atomach węgla w łańcuchu.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Granat Itrowo-glinowy domieszkowany cerem i modyfikowany Krzemem oraz AZOTEM
  • MICHALIK D., PLEWA J., SOPICKA-LIZER M., JÜSTEL T.
  • Strony: 225-228
  • Interesującym materiałem na luminofory jest związek Y3Al5-xSixO12-xNx, który stanowi pochodną granatu YAG z podstawieniem azotu w miejsce tlenu. Dla niezbędnego skompensowania ładunku spowodowanego tym podstawieniem zastąpiono krzemem część atomów glinu.

    W artykule opisany został sposób syntezy związków Y3Al5-xSixO12-xNx z trójwartościowym cerem jako aktywator oraz wpływ podstawień O/N i Al/Si na własności optyczne. W wyniku takiego podstawienia występuje przesunięcie emisji promieniowania w stronę większej wartości długości fali.

    Streszczenie | PDF (EN) | Szczegóły…
  • CERAMIKA Lu3-xPrxAl5O12 O WŁASNOŚCIACH LUMINESCENCYJNYCH
  • PLEWA J., KATELNIKOVAS A., JÜSTEL T.
  • Strony: 229-233
  • Materiały luminescencyjne – luminofory znajdują zastosowanie do konwersji promieniowania w lampach świetlówkach, diodach LED, w świecących ekranach, w czujnikach promieniowania wysokoenergetycznego, a także w stałych laserach. W większości zastosowań luminofory używa się w postaci proszków, chociaż w niektórych przypadkach potrzebne są monokryształy, jak to ma miejsce w technice laserowej, czy w tomografach.

    Hodowla monokryształów luminoforów jest wyjątkowo trudna i kosztowna. Zwłaszcza że w niektórych przypadkach wymagana jest wysoka jednorodność i anisotropia optyczna, jak również termiczna dla materiału luminescencyjnego. Jest to głównie gwarantowane przez monokryształy, przy czym także wy tym przypadku mają miejsce niejednorodności w rozprowadzeniu kationów domieszki, a także występują braki w znajomości układów równowag. Z tego punktu widzenia występuje duże zainteresowanie, żeby zastąpić monokryształy polikrystaliczną ceramiką przeźroczystą. Wymaga się przy tym, żeby uzyskiwać materiał jednorodny optycznie, korzystnie o strukturze krystalograficznej regularnej.

    Minerały o ogólnym składzie chemicznym A3B2Si3O12 (A=Mg, Ca, Fe, Mn, i B=Al, Fe, Cr) a także sztuczne związki typu Ln3Al5O12 (Ln=Y, Gd, Lu) krystalizują w układzie regularnym i należą do rodziny granatów. Te ostatnie związki uważa się za idealną sieć macierzystą dla aktywatorów typu: Ce3+, Pr3+, Nd3+ i Tb3+. Tym sposobem powstały wysoko cenione luminofory znajdujące szerokie zastosowania w diodach LED, w ekranach świecących, jako aktywne media laserowe, a także w scyntylatorach promieniowania X w tomografach.

    Powyższa praca przedstawia wyniki syntezy i charakterystyki widmowe uzyskane dla ceramiki Lu3Al5O12:Pr. Dokonano porównania własności materiału proszkowego i ceramiki, a także danych literaturowych dotyczących monokryształu. Jako ważne z punktu widzenia zastosowań pokazano że czasy gaśnięcia dla przejść 5d14f2-4f2 ind 4f2-4f2 dla jonu Pr3+ w ceramice są różne niż dla proszku.

    Streszczenie | PDF (EN) | Szczegóły…
  • Charakterystyka i modyfikacja właściwości granic międzyziarnowych dwutlenku ceru domieszkowanego gadolinem
  • ZAJĄC W., KURPASKA Ł., ŚWIERCZEK K., MOLENDA J.
  • Strony: 234-238
  • W niniejszym artykule omówiono wyniki badań nad wpływem dodatku jonów Cu(II) na właściwości granic międzyziarnowych elektrolitu stałego o składzie Ce0,85Gd0,15O1,925. Serię materiałów zawierających 0,5; 1,0 i 2,0% mol. Cu(II) otrzymano poprzez impregnację proszku Ce0,85Gd0,15O1,925 uzyskanego na drodze współstrącania. Przeprowadzono analizę wpływu Cu(II) na spiekanie otrzymanych proszków oraz na przewodnictwo elektryczne wnętrza ziaren i granic międzyziarnowych. Uzyskane wyniki wskazują na pozytywny wpływ dodatku Cu(II) w ilości < 2,0% mol. Przy takiej zawartości przeprowadzona modyfikacja jedynie nieznacznie wpływa na wnętrze ziaren, natomiast zaobserwowano spadek energii aktywacji jonowego przewodnictwa elektrycznego granic międzyziarnowych oraz towarzyszący mu wzrost wartości bezwzględnych przewodnictwa. Z punktu widzenia potencjalnego zastosowania w tlenkowych ogniwach paliwowych najkorzystniejsze właściwości uzyskano dla materiału modyfikowanego 0,5% mol. Cu(II).

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Przewodnictwo elektryczne roztworów stałych w układzie MnOx-Y2O3-ZrO2
  • POMYKALSKA D., BUĆKO M.M., RĘKAS M.
  • Strony: 239-243
  • Jedną z przyczyn obniżenia wydajności ogniwa paliwowego są opory omowe na granicy faz elektrolit stały (stabilizowany dwutlenek cyrkonu) – materiał elektrodowy powstające m.in. z powodu zamiany prądu jonowego na prąd elektronowy. Sposobem ich wyeliminowania jest utworzenie na powierzchni elektrolitu warstwy o mieszanym, jonowo-elektronowym, przewodnictwie np. w postaci roztworu stałego dwutlenku cyrkonu zawierającego mangan. Proszki o nominalnych składach Mnx(Y0,08Zr0,92)1−xO2−δ, z x w granicach od 0 do 0,25 i otrzymane metodą współstrącania-prażenia, spiekano przez 2 h w 1500°C. Zmiany parametru sieciowego powstającego roztworu stałego ZrO2 o strukturze regularnej mają charakter liniowy do zawartości manganu równej 15% mol. Przewodność objętościowa jak i po granicach ziaren, określone metodą spektroskopii impedancyjnej, pozostają w ścisłym związku ze składem chemicznym materiałów. Wielkości obu przewodnictw zależne są od zmian koncentracji defektów zarówno jonowych jak i elektronowych.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Właściwości strukturalne i elektryczne roztworów stałych (Ba1-xSrx)(Zr0,9Me0,1)O3, Me = Y, La
  • BUĆKO M.M., DUDEK M.
  • Strony: 244-248
  • Celem prezentowanej pracy było określenie właściwości strukturalnych i przewodzących roztworów stałych na bazie cyrkonianu baru - (Ba1-xSrx)( Zr0,9Y0,1)O3 oraz (Ba1-xSrx)( Zr0,9La0,1)O3. Spiekanie proszków tych substancji, otrzymanych metodą rozkładu termicznego prekursora organo-metalicznego zawierającego kwas wersenowy, prowadziło do uzyskania jednofazowych roztworów stałych. Obliczono wartości parametrów strukturalnych odpowiedzialnych za stabilność i właściwości transportowe struktur perowskitowych – współczynnik tolerancji, właściwą objętość swobodną oraz globalny wskaźnik niestabilności. Stwierdzono, że podstawienie jonów baru jonami strontu powoduje obniżenie stabilności tego typu struktur, lecz poprawia zdolność do przewodzenia jonów tlenu. Przewodnictwo elektryczne próbek mierzono w zakresie temperatur 300 do 800oC w suchych lub wilgotnych atmosferach zawierających: syntetyczne powietrze, argon oraz 2 % obj. wodoru. Bez względu na rodzaj domieszki przewodności spieków zależne były zarówno od ich składu chemicznego jak i rodzaju atmosfery. Generalnie, przewodności były wyższe w atmosferach zawierających tlen i parę wodną, co pozostaje w zgodności z modelem przewodzenia protonowego. Roztwór stały zawierający domieszkę itru oraz 5 % mol. strontu cechuje się najwyższymi wartościami przewodnictwa i najniższym energiami aktywacji bez względu na atmosferę.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Zmiany strukturalne i fazowe w tworzywach NbC0,95 – Cr23C6
  • RUTKOWSKI P., STOBIERSKI L., BUĆKO M.M.
  • Strony: 249-253
  • W pracy opisano metodykę otrzymywania proszków wyjściowych faz węglikowych jak i tworzyw węglika niobu modyfikowanych niskotopliwym węglikiem chromu Cr23C6 w ilości od 1,5 do 30% obj. Użyto dwóch niestechiometrycznych węglików niobu różniących się średnią wielkością ziarna. Omówiono wpływ dodatku fazy modyfikującej na temperaturę początku spiekania otrzymywanych materiałów. Przedstawiono również rentgenograficzną analizę zmian strukturalnych i fazowych zachodzących w pobliżu tej temperatury, jak również w wyższych temperaturach podczas spiekania. Zilustrowano rozkład pierwiastków na powierzchni spieków używając do tego celu metody spektroskopii z dyspersją energii. Na jednym z badanych układów wykonano badania rentgenograficzne wpływu naprężeń cieplnych na zmiany strukturalne zachodzące podczas ponownego wygrzewania badanych materiałów.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Wpływ nanometrycznych cząstek tlenku cyrkonu na mikrostrukturę i właściwości mechaniczne spieków tlenku glinu
  • ZYCH Ł., HABERKO K., BUĆKO M.M., RUTKOWSKI P.,TRYBALSKA B., PIEKARCZYK J., LACH R.
  • Strony: 254-257
  • Korzystny wpływ wtrąceń ZrO2 na właściwości spieków Al2O3 wynika z martenzytycznwej przemiany cząstek tlenku cyrkonu o symetrii tetragonalnej w cząstki o symetrii jednoskośnej na koniuszku pęknięcia biegnącego przez materiał. Stosowane dotychczas rozmiary cząstek ZrO2 mieściły się w przedziale od dziesiątych części mikrometra do kilku mikrometrów. Zbadano wpływ cząstek ZrO2 o znacznie mniejszych rozmiarach, wynoszących zaledwie 10 nm. Nanometryczny proszek ZrO2 otrzymano metodą krystalizacji w warunkach hydrotermalnych. Homogenizację Al2O3 z cząstkami ZrO2 (w ilości 10% obj.) prowadzono w młynie mieszadłowym dobierając na podstawie pomiarów potencjału dzeta (ζ)  pH wodnego środowiska zawiesiny. Okazało się, że czynnik ten jest istotny zarówno dla homogenizacji układu jak również ma wpływ na wytrzymałość aglomeratów proszku. Oba te czynniki znacząco wpływają na mikrostrukturę i właściwości mechaniczne spieku.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Wybrane kompozyty ceramiczne o fazach ciągłych – analiza stanu naprężeń
  • PĘDZICH Z., GRABOWSKI G., MAZIARZ W.
  • Strony: 258-261
  • Praca prezentuje wyniki obliczeń modelowych, wykonanych metodą elementów skończonych (MES) stanu naprężeń głównych w materiałach kompozytowych, w których nie można wyróżnić osnowy. Badano dwa rodzaje materiałów: kompozyt zawierający fazę korundową (Al2O3) i cyrkoniową (ZrO2 stabilizowane 3% mol. Y2O3) w proporcji objętościowej 1:1 oraz kompozyt zawierający trzy fazy, Al2O3, ZrO2 i WC, w proporcjach objętościowych 1:1:1. Wyjściowy model został w trakcie pracy zweryfikowany rzeczywistym obrazem mikrostruktury polikrystalicznych spieków. Obliczono stan naprężeń maksymalnych występujących w kompozytach.

    Ponadto w pracy przeprowadzono szczegółowe badania stanu granic międzyfazowych w celu weryfikacji założeń przyjętych do modelowania. Badania te wykazały, że wszystkie użyte fazy tworzą spójne, zwarte granice, w których praktycznie nie można wyróżnić obszaru przejściowego.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Wpływ modyfikatora prekursora tlenku glinu na morfologię otrzymanego nanoproszku Al2O3
  • SOŁGAŁA A., KUNICKI A., OLSZYNA A.
  • Strony: 262-265
  • Opisano nowatorską metodę otrzymywania tlenku glinu o nanometrycznym rozmiarze cząstek. Prekursor tlenku glinu syntezowano w reakcji związku glinoorganicznego z tlenem z powietrza a następnie modyfikowano β-cyklodekstryną. W wyniku procesu rozkładu termicznego prekursora, pozyskano nanotlenek glinu.

    Uzyskane wyniki wskazały, że warunki syntezy prekursora oraz stosowany jego modyfikator, w istotny sposób wpływają na morfologię powstałego nanoproszku Al2O3. Tlenek glinu scharakteryzowano w sposób ilościowy metodą skaningowej mikroskopii elektronowej (SEM) oraz zbadano jego powierzchnię właściwą metodą BET.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Zastosowanie wybranych di- i oligosacharydów w procesie upłynniania mas lejnych z nanoproszków ceramicznych
  • WYSOCKA K.T., SZAFRAN M.
  • Strony: 266-269
  • Istotnym etapem w procesie przetwarzania nanoproszku ceramicznego w produkt końcowy jest zapobieganie utracie jego potencjalnych wyjątkowych właściwości – co rozumie się jako zapobieganie utracie nanometrowych rozmiarów cząstek proszku (a potem ziaren w produkcie finalnym). Tę trudną sztukę warto połączyć z mało skomplikowaną technicznie metodą formowania wyrobów [1] – np. techniką slip casting, czyli metodą odlewania mas lejnych do form porowatych. Celem, do którego należy dążyć przy zastosowaniu tej techniki jest konieczność uzyskania stabilnej i zdeaglomerowanej zawiesiny cząstek proszku charakteryzującej się optymalną dla metody wartością parametru lepkości.

    Starając się spełnić wymagania wymienione powyżej, w badaniach przeprowadzonych nad procesem upłynniania mas lejnych z nanoproszku Al2O3 (30%obj.) jako środki dyspergujące zastosowano di- i oligosacharydy wprowadzone w ilościach 0,19%wag. i 1%wag. (w przeliczeniu na masę proszku ceramicznego): sacharoza, maltoza (dwucukry) oraz β-cyklodekstryna (cykliczny oligosacharyd). Zastosowanie tych związków – choć podobnych w budowie chemicznej – skutkowało znacznymi różnicami w parametrach reologicznych badanych gęstw. Jednocześnie przeprowadzone pomiary wielkości aglomeratów w masach nie wskazały, by wprowadzenie któregoś z analizowanych upłynniaczy drastycznie wpłynęło na rozmiar zawieszonych cząstek. Takie obserwacje mogą wskazywać na bardzo skomplikowany i zarazem ciekawy mechanizm upłynniania nano-Al2O3 w układzie wodnym – tj. zależność właściwości reologicznych układu nie tylko od charakteru chemicznego wprowadzonych dodatków (i oddziaływań o charakterze stricte chemicznym), ale najprawdopodobniej także od subtelnych interakcji na poziomie struktury rozważanej dyspersji.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • The effect of sintering conditions on tailoring the magnetic properties of high permeability Mn-Zn-ferrites
  • HANUSZKIEWICZ J., HOLZ D., TSAKALOUDI V., ZASPALIS V.
  • Strony: 270-273
  • Przenikalność polikrystalicznych ferrytów Mn-Zn zależy prócz składu chemicznego również od parametrów mikrostrukturalnych, takich jak wielkość ziarna, porowatość i charakterystyka granic ziarnowych. Granice ziarnowe z głównymi parametrami: grubością - δ i opornością właściwą - ρ, odgrywają istotną rolę w kształtowaniu nie tylko poziomu ale i stabilności częstotliwościowej przenikalności początkowej. Warunki spiekania są procesem, poprzez który możemy wpływać na skład chemiczny granic ziarnowych, oporność właściwą, mikrostrukturę i własności magnetyczne pokrystalicznych ferrytów Mn-Zn.

    Praca ta demonstruje eksperymentalnie, jak poprzez zastosowanie różnych czasów przebywania materiału w maksymalnej temperaturze spiekania, możemy wpływać na modyfikację własności poprzez dyfuzję domieszek i ich segregację na granicach ziarnowych.

    Streszczenie | PDF (EN) | Szczegóły…
  • Badania nad spiekaniem naturalnego hydroksyapatytu w atmosferze powietrza i CO2
  • BRZEZIŃSKA-MIECZNIK J., KASPRZYK E., HABERKO K., PYDA A., BUĆKO M.M., MOZGAWA W., ZYCH Ł., TRYBALSKA B., RECZYŃSKI W.
  • Strony: 274-277
  • Naturalny hydroksyapatyt został wyekstrahowany z kości wieprzowych poprzez traktowanie ich gorącym roztworem NaOH, przemycie i wyprażenie w temperaturze 4500C. Pod ciśnieniem 200 MPa wyprasowano próbki, które spiekano w atmosferze powietrza i CO2 w zakresie temperatur od 4000C - 10000C. Stwierdzono, że atmosfera spiekania wpływa na zagęszczenie, morfologię i stabilność chemiczną spieków. W wyniku spiekania hydroksyapatytu w powietrzu uzyskano gęste spieki o dużych, wykształconych ziarnach. Próbki spiekane w CO2 charakteryzują się mniejszym zagęszczeniem i drobnoziarnista mikrostrukturą. Ponadto atmosfera CO2 nie tylko przeciwdziała uwalnianiu się CaO i grup węglanowych z próbek lecz powoduje wbudowywanie się tych grup w strukturę.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Węglik krzemu spiekany z różnymi dodatkami węgla
  • GRABOWSKI G.
  • Strony: 278-280
  • Kompozyty z osnową węglika krzemu zawierające wytrącenia grafitowe są przykładem materiałów, w których istnieje zróżnicowanie własności mechanicznych i cieplnych budujących je faz. Różnice takie generują naprężenia cieplne. Obecność naprężonych obszarów w osnowie oraz ziarnach fazy wtrąconej wpływa na własności mechaniczne tworzywa takie jak twardość, wytrzymałość na zginanie czy odporność na kruche pękanie.

    W pracy posłużono się materiałami otrzymanymi na drodze prasowania na gorąco. Składnikami wykorzystanymi przy preparatyce kompozytów był węglik krzemu, do którego dodano żywicę fenolowo – formaldehydową stanowiącą źródło węgla. Dodatkowo, jako aktywatora spiekania obok węgla dodano bor amorficzny w ilości 0,5% wagowych. W ten sposób uzyskano kompozyty SiC-C zawierające od 3 do 8% wagowych fazy węglowej.

    Dla otrzymanych materiałów wyznaczono podstawowe właściwości mechaniczne, tj. E, G, ν, twardość i wytrzymałość na zginanie. Zbadano również odporność na kruche pękanie.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Spiekanie proszków roztworów stałych Ti(N,C) o zmiennej zawartości węgla i azotu
  • ZIEMNICKA M., BAŚ B., STOBIERSKI L., RĘKAS M.
  • Strony: 281-285
  • Zasadność prowadzonych badań nad układem TiN-TiC potwierdzają specyficzne właściwości fizykochemiczne faz wyjściowych TiN1-x oraz TiC1-x. Mianowicie, wskazują one na możliwość  zastosowania tych tworzyw jako materiałów elektrodowych w konstrukcji potencjometrycznych i woltamperometrycznych sensorów elektrochemicznych. Podstawowe właściwości spieków Ti(N,C)  determinują m.in. metody przygotowania proszków  oraz warunki spiekania. Proszki węglikoazotków tytanu o zmiennej zawartości węgla i azotu otrzymano metodą SHS z zastosowaniem techniki propagacji fali cieplnej. Surowce użyte do syntezy to: metaliczny tytan, komercyjny węglik tytanu oraz azot techniczny.

    W pracy przedstawiono krzywe dylatometryczne swobodnego spiekania węglikoazotków o zmiennym składzie chemicznym z różnym udziałem węgla szklistego, który użyto jako aktywator procesu zagęszczania. Wyznaczono także temperaturę spiekania oraz optymalną zawartość aktywatora dla każdego z badanych roztworów stałych.

    Proszki poddano również spiekaniu pod ciśnieniem (HP) uzyskując w ten sposób tworzywa maksymalnie zagęszczone. W pracy zamieszczono obrazy mikrostruktury SEM próbek prasowanych na gorąco.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Niezawodność materiałów kompozytowych na osnowach tlenków glinu i cyrkonu
  • PĘDZICH Z.
  • Strony: 286-289
  • Praca prezentuje wyniki badań nad niezawodnością grupy spiekanych materiałów kompozytowych bazujących na osnowach tlenku cyrkonu lub glinu, a zawierających wtrącenia tlenkowe bądź węglikowe. W badaniach uwzględniono zarówno składy kompozytowe, w których wtrącenia stanowią fazę rozproszonych ziaren (tzw. kompozyty ziarniste), a także składy kompozytowe, w których faza wzmacniająca dodana jest w ilościach przekraczających próg perkolacji i stanowi ona fazę ciągłą (tzw. struktury duplex).

    Oszacowanie niezawodności tych tworzyw oparto o badania modułu Weibulla obliczonego na podstawie wyników badań wytrzymałości  na zginanie kompozytów. W pracy opisano wpływ mikrostruktury kompozytów na wytrzymałość oraz jej rozkład.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Zastosowanie cyrkonianów wapnia i baru jako materiałów na tygle do topienia superstopów na bazie niklu
  • BUĆKO M.M., DOMAGAŁA J., ZIENTARA D., LIS J.
  • Strony: 290-293
  • Superstopy na bazie niklu są często wykorzystywane do produkcji precyzyjnych elementów silników lotniczych pracujących w ekstremalnych warunkach. Ilość niemetalicznych wydzieleń będących produktem reakcji pomiędzy superstopem a materiałem tygla i/lub formy odlewniczej a także pochodzących z nich obcych wtrąceń jest kryterium przydatności elementu metalowego do dalszego wykorzystania. Jest to przyczyna bardzo wysokich wymagań stawianych materiałom przeznaczonym na tygle do topienia superstopów. Stosowane zazwyczaj tygle wykonane z roztworu stałego dwutlenku cyrkonu stabilizowanego wapniem cechują się stosunkowo dużą reaktywnością w stosunku do niektórych pierwiastków obecnych w superstopach, czego konsekwencją są fazy zawierające połączenia tlenkowe tych pierwiastków z wapniem i/lub cyrkonem. Wyjściem z tej sytuacji jest zastąpienie roztworu stałego ZrO2 związkiem stechiometrycznym, który charakteryzuje się niską aktywnością składników. Praca poświęcona jest możliwości zastosowania cyrkonianów wapnia i baru, jako materiałów przeznaczonych na tygle do topienia superstopów. Z proszków tych związków uformowano tygle, które posłużyły do topienia superstopu na bazie niklu typu Inconel w dziesięciokrotnym teście polegającym na cyklicznym topieniu i krystalizacji nadstopu w próżni. W materiałach przed i po teście badano skład fazowy oraz zmiany mikrostrukturalne związane z jego ekspozycją w ciekłym metalu. Przedstawiono korelacje pomiędzy mikrostrukturą badanych materiałów a ich odpornością na korozyjne działanie ciekłego nadstopu.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…
  • Betony ogniotrwałe zawierające grafit. Część I – preparatyka grafitu
  • Lipowska B., Pawełek A.
  • Strony: 294-297
  • Wykonano wstępne próby preparowania grafitu, umożliwiające jego bezpośrednie wprowadzenie do składu betonu ogniotrwałego. Grafit zestalono w formie kruszyw zawierających wypełniacze tlenkowe, dodatek antyutleniacza i środka powierzchniowo czynnego oraz organiczne spoiwo termo- lub chemoutwardzalne. Zastosowane w kruszywie surowce i dodatki miały na celu zmniejszenie wpływu charakterystycznych własności grafitu utrudniających bezpośrednie wprowadzenie go do mieszanek betonowych, tj. niskiej gęstości, podatności na utlenienie i słabej zwilżalności powierzchni wodą.

    Streszczenie | PDF (PL) | Szczegóły…